Do napisania tego artykułu skłoniła mnie historia zasłyszana wiele lat temu.
Jeden ze znajomych instalatorów systemów EAS, wykonujący prace dla konkurencyjnej firmy, nie mógł uzyskać odbioru zainstalowanego systemu od właściciela obiektu. Powodem była niezadowalająca skuteczność detekcji – przejście przez środek bramki z nieodbezpieczonym towarem bardzo rzadko powodowało uruchomienie alarmu. Instalator nie bardzo widział rozwiązania problemu, ze względu na, jak sądził wyczerpanie przez niego możliwości regulacyjnych i rozwiązań które mogły poprawić działanie bramki
Aby rozwiązać problem, na miejsce przyjechał przedstawiciel firmy dostarczającej system EAS. Zdziwiony całą sytuacją stwierdził, że system działa prawidłowo, a problem wynika z niewłaściwego sposobu przeprowadzania testów. Następnie postanowił zaprezentować, jak jego zdaniem należy sprawdzać działanie urządzenia.
Wziął do ręki klips antykradzieżowy i przyłożył go bezpośrednio do jednej z anten.
Alarm się uruchomił.
Nie przekonało to jednak klienta, który argumentował, że interesuje go wykrywanie zabezpieczeń podczas przechodzenia przez środek przejścia, a nie przy samej antenie. Przedstawiciel ponownie przyłożył klips do anteny, wywołując alarm. Powtórzył tę czynność jeszcze kilkanaście razy.
Po około 15 minutach dyskusji właściciel obiektu podpisał protokół odbioru systemu EAS, przekonany, że właśnie w taki sposób należy oceniać skuteczność działania tego typu urządzeń, a sama bramka antykradzieżowa ma przede wszystkim pełnić funkcję prewencyjną tj. niwelować pokusę kradzieży u klienta, a już niekoniecznie sygnalizować przejście z nieodbezpieczonym towarem przez bramkę.
Dla wielu z nas – instalatorów, sprzedawców bramek antykradzieżowych, czy też samych użytkowników, sytuacja ta może wydawać się absurdalna. Warto jednak zadać sobie pytanie: czy kryteria detekcji przyjęte przez producenta naszego urządzenia są nam znane? Jaki poziom wykrywania jest uznawany za prawidłowy, a jakie zachowanie systemu należy traktować jako nieprawidłowe?
Być może w opisanym przypadku producent lub dostawca przyjął bardzo liberalne kryteria odbioru, wychodząc z założenia, że samo wywołanie alarmu jest wystarczającym potwierdzeniem sprawności urządzenia, lub po prostu był to jego sposób na pozbycie się „problemu”, ponieważ brak doświadczenia, chęci lub niska jakość urządzenia nie pozwalały na osiągnięcie lepszego wyniku.
Czy bramka antykradzieżowa powinna wykrywać każdą próbę przejścia ?
Sam mogę przytoczyć przykład jednego z klientów, który jako wyznacznik działania lub nie działania bramki antykradzieżowej, przyjął wykrycie przejścia przez bramkę, przeskakując przez wejście z zabezpieczonym towarem, jak sam określił – jeśli złodziej chce coś ukraść, to wybiega lub przeskakuję przez bramkę.
Czy w takim razie, niewykrycie zabezpieczonego towaru podczas „przeskakiwania” przez bramkę, czy też próby jego przerzucenia, oznacza że system jest wadliwy, czy też wynika z pewnych naturalnych ograniczeń technologi?
Pytań jest wiele. Warto jednak uporządkować te zagadnienia i zbudować spójne wyjaśnienie, które pozwoli zrozumieć zarówno możliwości, jak i ograniczenia systemów EAS. Ze względów oczywistych nie będziemy omawiać zagadnienia „jak oszukać bramkę antykradzieżową”, ponieważ tego typu informację nigdy nie powinny być publicznie dostępne.
Na początek przyjrzyjmy się zasadzie działania bramki antykradzieżowej oraz czynnikom wpływającym na jej skuteczność. Jako przykład posłuży nam dwuantenowy system RF 8,2 MHz, składający się z osobnego nadajnika i odbiornika. Wykrywanie zabezpieczeń w tym rozwiązaniu opiera się na zjawisku rezonansu elektromagnetycznego obwodu LC.
W jaki sposób bramka antykradzieżowa wykrywa zabezpieczenia?
Nadajnik systemu, oznaczany skrótem TX (ang. transmitter), wytwarza pole elektromagnetyczne o częstotliwości 8,2 MHz. Jeżeli w jego zasięgu znajdzie się klips lub etykieta wyposażona w obwód rezonansowy dostrojony do tej częstotliwości, dochodzi do wzbudzenia obwodu i powstania odpowiedzi elektromagnetycznej. Odpowiedź ta może zostać odebrana przez odbiornik systemu, oznaczany skrótem RX (ang. receiver), który po jej rozpoznaniu uruchamia alarm.
Sama odpowiedź obwodu nie gwarantuje jednak wykrycia zabezpieczenia. Jej siła zależy od kilku istotnych parametrów:
- Mocy sygnału nadawczego – większa moc pola elektromagnetycznego może powodować silniejsze wzbudzenie obwodu rezonansowego.
- Położenia obwodu rezonansowego w przestrzeni – orientacja zabezpieczenia względem pola elektromagnetycznego ma istotny wpływ na siłę uzyskiwanej odpowiedzi. Zagadnienie to omówimy dokładniej w dalszej części artykułu.
- Wielkości obwodu rezonansowego (cewki) – powierzchnia cewki wpływa na sprzężenie z polem elektromagnetycznym, a tym samym na poziom odpowiedzi obwodu (rys. 1).
Rys. 1 – Wielkość sygnału względem powierzchni cewki.
- Dobroci obwodu rezonansowego (Q-Factor) – parametr określający właściwości rezonansowe obwodu. W uproszczeniu można powiedzieć, że im większa dobroć, tym bardziej selektywny jest obwód rezonansowy. Dobroć wpływa na charakterystykę rezonansową obwodu i poziom strat energii, a tym samym może mieć wpływ na jego właściwości detekcyjne. Z tego powodu mniejszy obwód o odpowiednio dobranych parametrach może wykazywać lepsze właściwości detekcyjne niż większy, ale gorzej wykonany. Powstaje więc ciekawy paradoks: większy klips nie zawsze oznacza lepszą wykrywalność. Istotne znaczenie mają producent, jakość wykonania i parametry samego obwodu.
- Dopasowania częstotliwości rezonansowej do częstotliwości nadajnika – im bliżej częstotliwości rezonansowej zabezpieczenia do częstotliwości 8,2 MHz, tym efektywniejsze może być wzbudzenie obwodu i uzyskanie odpowiedzi (rys. 2).
Rys. 2 – Charakterystyka rezonansowa zabezpieczenia RF 8,2 MHz.
Sama odpowiedź obwodu rezonansowego to jednak nie wszystko. Musi ją jeszcze odebrać i prawidłowo zinterpretować odbiornik systemu. Na skuteczność tego procesu wpływają kolejne czynniki:
- Czułość odbiornika – określa zdolność układu do wykrywania słabych sygnałów. Zwiększenie czułości pozwala wykrywać słabsze odpowiedzi, ale jednocześnie może zwiększać podatność systemu na zakłócenia. Kluczowe znaczenie ma więc jakość samego układu, jego zdolność do radzenia sobie z zakłóceniami oraz prawidłowa interpretacja odbieranego sygnału.
- Poziom szumów tła – o możliwości wykrycia zabezpieczenia decyduje stosunek poziomu odpowiedzi znacznika do poziomu zakłóceń otoczenia. Jeżeli odpowiedź jest wyraźnie silniejsza od szumów tła, detekcja jest możliwa (rys. 3). Jeżeli natomiast ginie wśród zakłóceń, odbiornik może jej nie rozpoznać (rys. 4).
- Czas trwania odpowiedzi – znaczenie ma również to, jak długo odpowiedź zabezpieczenia pozostaje możliwa do odebrania przez system. Zbyt krótki sygnał może utrudnić jego prawidłowe rozpoznanie przez odbiornik, który może potraktować go jako przypadkowe zakłócenie.
Rys. 3 – Detekcja możliwa, wartość sygnału większa od „tła”
Rys. 4 – Detekcja NIE możliwa, wartość sygnału jest mniejsza od „tła”
Jak widzimy, uruchomienie alarmu zależy od wielu czynników. Cały mechanizm można jednak sprowadzić do jednej podstawowej zależności:
Wykrycie zabezpieczenia przez odbiornik systemu EAS zależy od poziomu odpowiedzi elektromagnetycznej obwodu rezonansowego klipsa lub etykiety w stosunku do poziomu szumów i zakłóceń otoczenia
Rozstaw bramki a wykrywanie zabezpieczeń
Rozstaw anten bramek antykradzieżowych jest często drugim, zaraz po cenie, przedmiotem negocjacji pomiędzy właścicielami sklepów a dostawcami systemów EAS. Większy rozstaw jest zazwyczaj bardziej pożądany, ponieważ mniej ogranicza szerokość przejścia i pozwala zachować większą swobodę aranżacji przestrzeni. W przypadku szerokich wejść może również przynieść oszczędności wynikające z zastosowania mniejszej liczby anten.
Przykładem niech będzie wejście o szerokości 550 cm. W takim przejściu można zastosować konfigurację składającą się z czterech anten, przy rozstawie wynoszącym około 170–180 cm. Jeżeli jednak producent danego systemu nie dopuszcza takiego rozstawu między antenami, konieczne może być zastosowanie pięciu anten, co jednocześnie zmniejszy rozstaw do około 130–135 cm.
Różnica wynosząca około 40–50 cm pomiędzy antenami jest znacząca, podobnie jak koszt zakupu i instalacji dodatkowej anteny. Oczywiście ostateczny rachunek ekonomiczny zależy również od ceny samego urządzenia, natomiast większość klientów uzna rozwiązanie z mniejszą liczbą anten, rozstawionych szerzej, za bardziej atrakcyjne, nawet jeśli wymagałoby to dopłaty. Oczywiście kluczowe pozostaje zachowanie tego samego standardu detekcji co w przypadku systemu o mniejszym rozstawie anten
Większy rozstaw anten stawia przed systemem większe wymagania w zakresie skuteczności detekcji. Urządzenia różnych producentów mogą charakteryzować się odmiennymi parametrami pracy. Bardziej zaawansowane konstrukcje są w stanie zachować wysoką skuteczność wykrywania zabezpieczeń również przy większych odległościach pomiędzy antenami.
Na zdolność systemu do prawidłowej pracy przy większym rozstawie anten wpływają przede wszystkim:
- Maksymalna moc nadajnika – większa moc sygnału nadawczego może zwiększyć siłę wzbudzenia obwodów rezonansowych zabezpieczeń. Możliwości jej zwiększania są jednak ograniczone obowiązującymi normami. Zbyt duża moc może również zwiększać ryzyko występowania interferencji a także zniekształceń sygnału.
- Czułość odbiornika – większa czułość pozwala wykrywać słabsze odpowiedzi obwodów rezonansowych. Nie można jej jednak zwiększać bez ograniczeń, ponieważ odbiornik musi zachować zdolność odróżniania sygnałów pochodzących od zabezpieczeń od zakłóceń występujących w otoczeniu. Sama jakość układu, w tym jego zdolność do radzenia sobie z zakłóceniami, ma również kluczowe znaczenie. Jest to więc parametr o bardzo ogólnym charakterze, podobnie jak moc nadajnika.
- Doświadczenie instalacyjne – odpowiednio przygotowana, a przede wszystkim doświadczona ekipa instalatorów potrafi identyfikować źródła zakłóceń i skutecznie je eliminować. Właściwa konfiguracja urządzenia oraz dostosowanie instalacji do warunków panujących w obiekcie mogą znacząco poprawić możliwości detekcyjne systemu. Ograniczanie wpływu zakłóceń na pracę bramek antykradzieżowych jest jednym z zagadnień rozwijanych od początku istnienia tej technologii.
Rodzaje cewek rezonansowych zabezpieczeń antykradzieżowych
Dla uproszczenia w dalszej części artykułu obwód rezonansowy będziemy potocznie nazywać cewką. W zabezpieczeniach RF 8,2 MHz można spotkać kilka konstrukcji cewek, różniących się budową oraz właściwościami detekcyjnymi. W tym artykule skupimy się na trzech podstawowych rozwiązaniach, zaczynając od konstrukcji o najbardziej kierunkowej charakterystyce wykrywania.
Cewka ferrytowa (rys. 5)
Ferryt jest materiałem o dużej przenikalności magnetycznej. Dzięki swoim właściwościom pozwala skoncentrować strumień magnetyczny i uzyskać wymaganą indukcyjność przy niewielkich wymiarach cewki. Jest to niewątpliwa zaleta tej konstrukcji, umożliwiająca jej zastosowanie w zabezpieczeniach o specyficznych kształtach, takich jak klipsy typu Pencil
Konstrukcja ta ma jednak istotną wadę – charakteryzuje się dużą kierunkowością. Siła sprzężenia z polem elektromagnetycznym zależy w znacznym stopniu od orientacji osi rdzenia ferrytowego względem płaszczyzny bramki antykradzieżowej.
W praktyce oznacza to, że ten sam klips może być wykrywany bardzo dobrze w jednym położeniu, a w innym jego odpowiedź może być znacznie słabsza, a nawet niewykrywalna.
Rys. 5 – Przykładowa cewka ferrytowa 8,2 MHz
Cewka spiralna płaska (rys. 6)
Cewka spiralna płaska może mieć kształt okrągły lub prostokątny, w zależności od rodzaju zabezpieczenia. W porównaniu z konstrukcją ferrytową zapewnia korzystniejsze właściwości detekcyjne przy różnych orientacjach przestrzennych.
Nie oznacza to jednak całkowitego wyeliminowania kierunkowości. W skrajnych położeniach typu edge-on, gdy cewka jest ustawiona krawędzią względem pola elektromagnetycznego, jej charakterystyka wykrywania nadal może być niekorzystna.
Technologia ta jest powszechnie stosowana w etykietach papierowych RF, a także w prostszych i tańszych cewkach wykorzystywanych w klipsach antykradzieżowych.
Rys. 6 – Przykładowe cewki spiralne płaskie 8,2 MHz
Cewka spiralna przestrzenna 3D (rys. 7)
Cewka spiralna przestrzenna 3D stanowi najbardziej zaawansowaną z omawianych konstrukcji. Jej trójwymiarowa geometria pozwala uzyskać bardziej równomierną charakterystykę wykrywania w różnych orientacjach przestrzennych, ograniczając różnice pomiędzy pozycjami face-on i edge-on.
Dzięki takiej budowie możliwe jest uzyskanie lepszej odpowiedzi obwodu również w tych położeniach, w których klasyczne cewki płaskie wykazują znacznie słabsze właściwości detekcyjne.
Rozwiązania wykorzystujące przestrzenne konstrukcje cewek można spotkać w zabezpieczeniach oferowanych przez czołowych producentów systemów EAS, w tym MECO.
Rys. 7 – Przykładowa cewka spiralna przestrzenna 3D.
Materiał i jakość wykonania cewki
Osobną kwestią pozostaje jakość wykonania samej cewki oraz materiał przewodnika wykorzystanego do jej produkcji.
W tańszych zabezpieczeniach można spotkać przewodniki wykonane z aluminium pokrytego warstwą miedzi (CCA – Copper Clad Aluminum), natomiast w droższych konstrukcjach stosuje się przewodniki z czystej miedzi.
Zastosowanie miedzi pozwala ograniczyć rezystancję uzwojenia w porównaniu z przewodnikiem CCA o porównywalnych wymiarach. Ma to znaczenie dla strat energii w obwodzie rezonansowym, a w konsekwencji może wpływać na jego właściwości detekcyjne.
Orientacja przestrzenna zabezpieczenia a skuteczność detekcji
Położenie cewki zabezpieczenia antykradzieżowego w przestrzeni można opisać za pomocą trzech osi układu współrzędnych (X, Y, Z). W zależności od orientacji cewki względem anten systemu EAS zmienia się siła odbieranej odpowiedzi, a tym samym skuteczność detekcji.
Konfiguracja bramki antykradzieżowej powinna uwzględniać możliwość wykrywania zabezpieczeń niezależnie od ich orientacji przestrzennej. Takie podejście określamy mianem detekcji 3D.
Poniżej przedstawiamy trzy podstawowe pozycje ułożenia cewki rezonansowej oraz ich wpływ na skuteczność detekcji w systemach RF 8,2 MHz.
Zabezpieczenie antykradzieżowe w pozycji face-on (rys. 8)
W pozycji Face-on płaszczyzna cewki zabezpieczenia jest ustawiona równolegle do płaszczyzny anten systemu EAS. Jest to zazwyczaj najkorzystniejsza orientacja dla zabezpieczeń wykorzystujących płaskie cewki spiralne, ponieważ umożliwia uzyskanie silnej odpowiedzi elektromagnetycznej.
W przypadku zabezpieczeń z cewką ferrytową sytuacja może być odwrotna. Ze względu na kierunkowe właściwości takiej cewki jej odpowiedź w tej pozycji może być znacznie słabsza.
Rys. 8 – Pozycja Face-on w systemie RF 8,2 MHz
Zabezpieczenie antykradzieżowe w pozycji edge-on (XY) (rys.9)
W tej pozycji płaszczyzna cewki jest ustawiona prostopadle do płaszczyzny anten systemu EAS, a samo uzwojenie znajduje się krawędzią względem pola elektromagnetycznego.
Jest to jedna z dwóch orientacji, w których płaskie cewki spiralne mogą charakteryzować się najsłabszą odpowiedzią. W tej pozycji efektywna powierzchnia sprzężenia cewki z polem elektromagnetycznym jest znacznie mniejsza, co może prowadzić do istotnego osłabienia odpowiedzi obwodu rezonansowego. Wykrycie zabezpieczenia w takiej pozycji stawia większe wymagania przed systemem antykradzieżowym.
Jednocześnie może to być korzystna orientacja dla zabezpieczeń wykorzystujących cewki ferrytowe, których oś rdzenia jest ustawiona prostopadle do płaszczyzny anten.
Poprawę skuteczności detekcji w tej pozycji można uzyskać między innymi dzięki zastosowaniu przestrzennych cewek 3D lub dodatkowych pętli nadawczo-odbiorczych, takich jak rozwiązanie MECO APD.
Rys. 9 – Pozycja edge-on (XY) w systemie RF 8,2 MHz
Zabezpieczenie antykradzieżowe w pozycji edge-on (XZ) (rys.10)
W tej pozycji płaszczyzna cewki jest również ustawiona prostopadle do płaszczyzny anten systemu EAS, jednak jej orientacja względem kierunku przejścia przez bramkę jest inna niż w przypadku pozycji Edge-on (XY).
Także tutaj cewka znajduje się krawędzią względem pola elektromagnetycznego. W zależności od konstrukcji uzwojeń anteny i geometrii zabezpieczenia odpowiedź może być jednak stosunkowo silna.
Podobnie jak w poprzednim przypadku, skuteczność detekcji można poprawić przez zastosowanie przestrzennych konstrukcji cewek 3D lub dodatkowych pętli nadawczo-odbiorczych, np. MECO APD.
Rys. 10 – Pozycja edge-on (XZ) w systemie RF 8,2 MHz
Prawidłowa detekcja zabezpieczenia, czyli jak wykonywać test
Skoro wiemy już, na jakiej zasadzie działa bramka antykradzieżowa, jak zbudowane są klipsy i etykiety oraz w jaki sposób ich orientacja przestrzenna wpływa na skuteczność wykrywania, możemy przejść do praktycznego zagadnienia: jak sprawdzić, czy system EAS prawidłowo wykrywa zabezpieczenia?
Każdy renomowany producent bramek antykradzieżowych określa własne kryteria detekcji oraz metody weryfikacji poprawności działania urządzeń. Nie chodzi przecież o to, aby uzyskać pozytywny wynik testu za wszelką cenę, lecz o rzetelne sprawdzenie, czy zainstalowany system spełnia założone wymagania.
Prawidłowo zamontowany i skonfigurowany system EAS powinien działać bezobsługowo oraz zapewniać poziom detekcji zgodny z kryteriami określonymi przez producenta.
Jako przykład posłużą nam kryteria detekcji stosowane przez MECO. Ich aktualna wersja została wprowadzona w 2024 roku.
Test detekcji MECO – sprawdzenie działania systemu
Na stronie internetowej MECO, przy poszczególnych modelach bramek antykradzieżowych, podawana jest informacja o rekomendowanym maksymalnym rozstawie anten. Towarzyszy jej deklaracja:
„Gwarantowana detekcja 3D na poziomie minimum 80% niezależnie od środowiska”.
Warto podkreślić, że wskazane minimum 80% stanowi dolny próg gwarantowanej skuteczności detekcji, a nie jej docelowy czy maksymalny poziom. W środowiskach o mniejszym natężeniu zakłóceń, w których warunki pracy systemu są bardziej sprzyjające, możliwe jest uzyskanie znacznie wyższych wyników, sięgających nawet 100%.
Przyjęty próg 80% uwzględnia również trudniejsze warunki pracy, w których system EAS może być narażony na różnego rodzaju zakłócenia, takie jak zakłócenia impulsowe, interferencje, czy oddziaływanie innych bramek antykradzieżowych znajdujących się w pobliżu. Oznacza to, że deklarowany poziom minimalny ma być osiągalny również w środowiskach, w których warunki detekcji są mniej korzystne.
Klient otrzymuje więc informację o minimalnym gwarantowanym poziomie detekcji oraz rekomendowanym maksymalnym rozstawie anten. Pozostaje jednak pytanie: w jaki sposób określa się te wartości procentowe i jak sprawdzić, czy zamontowany system spełnia deklarowane kryteria?
Odpowiedzią jest określona procedura testowa, która pozwala ocenić skuteczność wykrywania zabezpieczeń w różnych pozycjach przestrzennych.
Jak określamy skuteczność detekcji bramek MECO
Test skuteczności detekcji bramek antykradzieżowych MECO przeprowadzany jest według określonej procedury. Technik wykonujący pomiar korzysta z protokołu testowego, który wskazuje sposób przeprowadzenia poszczególnych prób. W praktyce test może być również wykonany bez wypełniania protokołu, jednak sama metodologia pozostaje taka sama.
Procedura zakłada przeprowadzenie 9 prób dla każdej z 3 podstawowych pozycji przestrzennych klipsa, co daje łącznie 27 prób.
Jeżeli wszystkie próby zostaną zakończone prawidłowym wykryciem zabezpieczenia, system uzyskuje maksymalny wynik – 100%.
W przypadku gdy zabezpieczenie nie zostanie wykryte w pierwotnym położeniu, ale detekcja nastąpi po jego minimalnym odchyleniu od płaszczyzny, wynik danej próby zostaje obniżony o 1 punkt. Jeżeli wykrycie wymaga większego odchylenia, przekraczającego około 30 stopni, wynik zostaje obniżony o 2 punkty.
Test uznaje się za zaliczony, jeżeli uzyskany wynik wynosi minimum 22 punkty. Wynik poniżej tego progu oznacza, że system nie spełnia przyjętych kryteriów detekcji i wymaga dodatkowych działań, takich jak regulacja, strojenie lub inne modyfikacje konfiguracji.
Istotne jest również właściwe ustawienie czułości systemu. Detekcja powinna występować przede wszystkim w świetle bramek. Nadmierne zwiększanie czułości, prowadzące do wykrywania zabezpieczeń już z odległości 20-50 cm przed bramkami, nie jest rozwiązaniem prawidłowym. System powinien skutecznie wykrywać próbę przejścia z zabezpieczonym towarem, a jednocześnie zachowywać możliwie dużą odporność na zakłócenia i obecność zabezpieczonego towaru przemieszczającego się w bezpośrednim sąsiedztwie bramki.
W niektórych lokalizacjach, szczególnie tam, gdzie towar znajduje się blisko bramek lub występują zakłócenia wynikające z obecności sąsiednich obiektów, konieczna może być zmiana polaryzacji systemu. Jednym z efektów takiej zmiany jest przesunięcie obszaru detekcji nieco na zewnątrz bramek. W takich warunkach wykrycie może następować przy zewnętrznej krawędzi światła bramek lub około 10–20 cm za nimi. W zależności od specyfiki lokalizacji nie musi to oznaczać nieprawidłowej pracy systemu – może być uzasadnionym sposobem ograniczenia wpływu zakłóceń i uzyskania stabilnej detekcji.
Rys. 11 – Test detekcji systemu MECO EAS 8,2 MHz.
A co z przeskakiwaniem przez bramki antykradzieżowe?
Teraz, kiedy omówiliśmy już większość zagadnień związanych z detekcją, możemy przejść do odpowiedzi na pytania postawione na początku artykułu.
Wykrywanie zabezpieczeń przez bramkę antykradzieżową nie jest jednakowe w całej przestrzeni pomiarowej. Są obszary, w których warunki detekcji są korzystniejsze, oraz takie, w których wykrywanie może być słabsze. Znaczenie ma również prędkość przemieszczania się zabezpieczenia. Zarówno zbyt wolny, jak i zbyt szybki ruch może utrudnić jego prawidłowe rozpoznanie przez system.
Trudno jednoznacznie powiedzieć, czy standardowe procedury testowe któregokolwiek producenta zakładają sprawdzanie detekcji podczas przebiegania przez bramki. Nie ulega jednak wątpliwości, że takie zachowanie klienta jest nietypowe i może budzić uzasadnione podejrzenia. Warto przy tym pamiętać o jednej podstawowej zasadzie:
System EAS wspiera personel w walce z kradzieżami, ale czujne oko pracowników jest równie ważne jak profesjonalny system antykradzieżowy.
Nie należy traktować jako wady braku wykrycia zabezpieczenia podczas testu przeprowadzanego w sposób daleko odbiegający od standardowych warunków użytkowania. Dotyczy to między innymi przebiegania przez bramki, przerzucania towaru ponad nimi, ekranowania zabezpieczenia poprzez umieszczenie towaru głęboko w torbie, mocnego przyciskania go do ciała (np. do klatki piersiowej), a także przesuwania zabezpieczenia tuż przy podłodze lub ponad głową. W takich sytuacjach zabezpieczenie może zostać wykryte, jednak brak detekcji nie musi oznaczać nieprawidłowego działania systemu.
Systemy bramek antykradzieżowych mają swoje naturalne ograniczenia. Profesjonalna firma, dysponująca odpowiednią wiedzą techniczną i sprzętem pomiarowym, jest jednak w stanie skonfigurować urządzenie tak, aby zapewniało bardzo dobrą skuteczność detekcji, a jednocześnie nie ograniczało funkcjonalności sklepu. Co równie ważne, prawidłowo skonfigurowany system nie powinien być uciążliwy dla uczciwych klientów.
Warto również zwrócić uwagę na inną, istotną cechę bramek antykradzieżowych – funkcję informacyjną i prewencyjną. System EAS powinien oddziaływać na potencjalnego sprawcę kradzieży w taki sposób, aby zniechęcać go do podjęcia próby wyniesienia towaru.
Dlatego wszystkie elementy systemu, począwszy od etykiet zabezpieczających i klipsów, a skończywszy na tablicach informacyjnych umieszczanych wewnątrz sklepu (np. w przymierzalniach) i na zewnątrz obiektu (np. na witrynach przy wejściu), powinny jasno komunikować, że sklep jest wyposażony w profesjonalny system zabezpieczeń EAS, a próba kradzieży może wiązać się z konsekwencjami.
W przypadku osób notorycznie dokonujących kradzieży sama świadomość, że towar jest zabezpieczony, może skutecznie zniechęcić je do podjęcia takiej próby.
Jednocześnie system elektroniczny nie powinien sprawiać wrażenia, że każdy klient jest traktowany jak potencjalny złodziej. Jego zadaniem jest chronić towar i wspierać personel, nie zakłócając przy tym komfortu zakupów uczciwym klientom.
Mój system EAS działa prawidłowo
Jeśli po przeczytaniu tego artykułu stwierdzasz, że Twoje systemy EAS pracują prawidłowo, a sam jesteś pod dobrą opieką techniczną – gratulujemy. Jeśli natomiast dostrzegasz obszary wymagające poprawy, warto skonsultować je z obecnym dostawcą i zaskoczyć go wiedzą zdobytą podczas lektury tego artykułu.
Oczywiście nie sposób zawrzeć w jednym artykule wszystkich informacji, technicznych niuansów i zagadnień związanych z działaniem systemów EAS. Niektóre aspekty funkcjonowania bramek antykradzieżowych oraz ich ograniczenia mają również charakter specjalistyczny i nie wszystkie powinny być przedmiotem publicznej publikacji.
Jeśli interesuje Cię któreś z poruszonych tutaj zagadnień, masz pytania dotyczące swojego obecnego systemu EAS lub dopiero planujesz zakup bramek antykradzieżowych, zapraszamy do kontaktu z MECO. Nie wiemy wszystkiego, ale chętnie dzielimy się wiedzą, którą posiadamy. Postaramy się jak najlepiej doradzić i pomóc w wyborze rozwiązania dopasowanego do Twoich potrzeb.
Źródła i opracowanie
Opracował: Piotr Tomczyk
Artykuł powstał na podstawie własnych doświadczeń zawodowych oraz dokumentacji technicznej producenta systemów zabezpieczeń EAS – MECO.
